Green Ship Technology

Vorige week ben ik voor mijn werk naar de Green Ship Technology conferentie in Hamburg geweest, een congres dat geheel in het teken staat van de maritieme milieuwetgeving en technologische ontwikkelingen om de scheepvaart groener te maken. Vervoer per schip is met voorsprong de meest milieuvriendelijke manier om goederen te verplaatsen van A naar B, en dat is waarschijnlijk ook de reden dat de scheepvaart tot nu toe grotendeels buiten schot is gebleven waar het milieuwetgeving betreft. Maar nu vrijwel iedere andere industrie inmiddels een waslijst milieuregels heeft om aan te voldoen, moet de scheepvaart er toch ook echt aan geloven.

Recent kwam in het nieuws dat uit wetenschappelijk onderzoek was gebleken dat jaarlijks 60.000 personen overlijden als gevolg van de luchtvervuiling die de scheepvaart veroorzaakt. Dat bericht was wat kort door de bocht (in het oorspronkelijke artikel geven de onderzoekers aan dat ze - afhankelijk van welk model ze kiezen - uitkomen op een aantal tussen de 12.000 en 60.000), maar feit is dat reders tot voor kort weinig maatregelen namen om de uitstoot van hun schepen te beperken.

Vrijwel alle grote zeeschepen varen op zware stookolie, het zwaarste en vuilste deel van ruwe olie, en stoten grote hoeveelheden SOx, NOx en fijnstof uit. De geleerden zijn het er nog niet over eens of deze stoffen midden op de oceaan veel kwaad kunnen, maar deze schepen varen ook een belangrijk deel van de tijd langs de kust, en dan komt een significant deel van de uitstoot boven land terecht. Inmiddels is er internationale wetgeving in werking getreden die deze vervuiling moet terugdringen. Tussen nu en 2020 zullen de hoeveelheden SOx, NOx en fijnstof die een schip mag uitstoten gaandeweg steeds verder worden beperkt. Daarnaast zijn er "Emission Control Areas" ingesteld (zoals de Noordzee en de Baltische zee) waar de uitstoot nog een stuk lager moet liggen.

De volgende stap in het milieuvriendelijker maken van de scheepvaart is het terugbrengen van de CO2-uitstoot, en dat was dan ook het belangrijkste onderwerp op deze conferentie. Diverse mogelijkheden om schepen (nog) energie-efficiënter te maken werden besproken, waaronder het omzetten van de afvalwarmte van de motor in energie, het verminderen van de weerstand door een beter ontwerp van de romp, en (simpel maar effectief) langzamer varen. Ook kernenergie werd een paar keer genoemd als optie, maar geen enkel bedrijf lijkt zich erg geroepen te voelen om daarin het voortouw te nemen.

Het meest interessant vond ik de oplossingen die teruggrijpen op een "oude" techniek: wind! Het bedrijf SkySails verkoopt grote vliegers die aan het voordek van een schip vastgemaakt kunnen worden om zo een deel van de energie voor de voortstuwing te verzorgen. Solar Sailor levert vleugels bekleed met zonnepanelen die kunnen worden uitgeklapt en zo zowel wind- als zonne-energie leveren. Greenwave wil dan weer gebruik maken van het Magnus effect, en schepen uitrusten met grote verticale cylinders die ronddraaien in de wind en daarmee het schip voortstuwen. Mochten deze oplossingen je een beetje naief in de oren klinken, weet dan dat SkySails inmiddels in de praktijk op een containerschip heeft aangetoond dat het een energiebesparing van 30% kan bewerkstelligen en bestellingen heeft voor nog eens 15 systemen, dat Solar Sailor al diverse veerboten heeft geleverd met haar systeem en binnenkort de eerste tanker van zonnevleugels gaat voorzien, en dat ook Greenwave binnenkort het eerste schip met cylinders gaat uitrusten.

Alles bij elkaar lijkt het erop dat de internationale scheepvaart de komende jaren nog een stuk groener gaat worden. Wie weet, misschien dat de aarde toch nog wel te redden is!